پادشاه آنجا هنگام ورود او به شهر ابو تاشفين عبد الرحمن بن موسى بن عثمان بن يغمراسن بن زيان بوده است . در مراجعت از سفر مشرق نيز به تلمسان وارد شد و از آنجا به عباد ، به زيارت شيخ ابو مدين رفته است . « 1 » لئون افريقى در قرن دهم هجرى در وصف تلمسان مىنويسد : شهرى بزرگ و پايتخت مملكتى است و نام بنيانگذار آن را ذكر نكرده‌اند . گفته‌اند كه تلمسان قديم توسط شخصى به نام ارشكول يا ارشقول بنا شده است . تلمسان شهر كوچكى بوده است كه بعد از رفتن سپاهيان المنصور ( محمد بن ابى عامر ) از آنجا ، در روزگار بنى عبد الواد توسعه پيدا كرد ؛ به طورى كه در روزگار پادشاهى يوسف بن تاشفين ، شانزده هزار خانه در آن وجود داشته و به بالاترين حد شكوفايى خود رسيده بوده است . مردم تلمسان بابت ديوارى كه يوسف دوم ( از امراى بنى مرين ) اطراف شهر كشيده بود ، سختى و فشار بسيار زيادى را متحمّل شدند . يوسف شهر ديگرى در مشرق شهر تلمسان ساخت كه بناى ديوار آن هفت سال طول كشيد . اين ديوار باعث شد كه قيمت غلات در هر كيل ( اوجيو ) « 2 » از گندم به 30 مثقال ( درهم ) برسد و يك « سكوزرو » « 3 » از نمك به سه مثقال ( درهم ) و رطلى از گوشت به يك چهارم مثقال ( درهم ) برسد . مردم تحمل اين گرسنگى را نداشتند به سلطان پناه بردند و شكايت كردند ، او به آنها پاسخ داد كه اجازه مىدهد كه گوشت ( از آشپزخانهء ) او بخورند ؛ بنابراين شش نفر از اشراف مردم را اجازه داد به آشپزخانهء او بروند و غذاى آن روز او را ببينند . غذاى او عبارت بود از مخلوطى از گوشت گورخر و جو و برگ ليمو و ساير درختان كه حجم غذا را زياد كند . مردم با اين وصف فهميدند كه شاه از مردم بيشتر سختى را تحمل مىكند . هنگامى كه قدرت بنى مرين رو به ضعف گذاشت ، جمعيت تلمسان رو به افزايش بود و تعداد خانه‌هاى آن به سيزده هزار خانه رسيد ، در تلمسان انواع صنايع و بازرگانى وجود دارد ؛ البته رونق بازرگانى در فاس بيشتر از تلمسان است . در تلمسان مساجد زيباى فراوانى و همچنين پنج مدرسهء زيبا و خوب وجود دارد كه

--> ( 1 ) . سفرنامه ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 7 و ج 2 ، ص 770 . ( 2 ) . واحد وزن در مقياسات ايتاليايى . ( 3 ) . واحد وزن در مقياسات ايتاليايى .